نسبت آنی چیست؟
نسبت آنی یا نسبت سریع، نسخه محافظهکارانهتر سنجش نقدینگی است که موجودی کالا را از دارایی جاری حذف میکند. این شاخص پاسخ میدهد که آیا بدون اتکا به فروش موجودی هم میتوانید بدهیهای جاری را پرداخت کنید.
توضیح
در بسیاری از صنایع، تبدیل موجودی به نقد زمانبر است و ممکن است با تخفیف یا ریسک فروش همراه شود. به همین دلیل نسبت آنی تصویر واقعیتری از نقدینگی فوری ارائه میدهد. اگر نسبت آنی نزدیک یا بالاتر از یک باشد، ساختار سرمایه در گردش معمولاً متعادلتر است. نسبت پایین میتواند به معنی فشار در پرداختهای کوتاهمدت، وابستگی به فروش لحظهای یا نیاز به تامین مالی باشد. این شاخص باید همزمان با برنامه وصول مطالبات تحلیل شود چون حساب دریافتنی نقش کلیدی دارد. در دورههای رکود، اهمیت نسبت آنی بیشتر میشود چون فروش موجودی کندتر از حالت عادی است. روند چندماهه نسبت آنی نسبت به یک عدد مقطعی ارزش تحلیلی بالاتری دارد. بهترین تصمیم مدیریتی زمانی شکل میگیرد که نسبت آنی، نسبت جاری و جریان نقد عملیاتی با هم خوانده شوند.
چرا مهم است؟
نسبت آنی نشان میدهد شرکت بدون فروش فوری موجودی تا چه حد قادر به تسویه تعهدات کوتاهمدت است.
مثال
دارایی جاری ۱۰۰ میلیارد ریال، موجودی کالا ۲۵ میلیارد ریال و بدهی جاری ۵۰ میلیارد ریال است؛ نسبت آنی برابر ۱.۵ میشود.
در سیستم چطور انجام میدهید؟
- ۱از داشبورد تحلیل مالی وارد کارت نسبت آنی شوید.
- ۲فرمول نمایش دادهشده را با اقلام واقعی صورت وضعیت بررسی کنید.
- ۳عدد دوره جاری را با دوره قبل و دوره مشابه سال قبل مقایسه کنید.
- ۴همزمان کارت نسبت جاری را باز کنید تا فاصله دو شاخص مشخص شود.
- ۵در صورت افت نسبت، وضعیت مطالبات معوق را از گزارشات دریافتنی بررسی کنید.
- ۶اگر موجودی کالا سهم بزرگی دارد، سیاست خرید و نگهداری موجودی را بازبینی کنید.
- ۷خروجی تحلیل را برای تصمیم کوتاهمدت پرداختها ثبت و دنبال کنید.
سوالات متداول
چرا نسبت آنی معمولاً از نسبت جاری کمتر است؟
چون موجودی کالا از صورت کسر حذف میشود و تنها داراییهای سریعالنقد در محاسبه باقی میماند.
اگر نسبت آنی زیر یک باشد، همیشه خطرناک است؟
نه همیشه؛ در برخی صنایع با گردش نقد روزانه بالا میتواند قابل مدیریت باشد، ولی نیازمند پایش نزدیک جریان نقد است.
آیا افزایش نسبت آنی همیشه مطلوب است؟
افزایش کنترلشده مطلوب است، اما عدد بسیار بالا میتواند نشان دهد منابع نقدی به اندازه کافی در عملیات مولد بهکار گرفته نشدهاند.